Fundacja Salvis Natura Salvis Futura Centrum Inicjatyw Środowiskowych, Społecznych i Przyrodniczych

Woda, gleba i energia w krajobrazie rolniczym Wielkopolski i Kujaw

Odpowiedź na głęboką potrzebę ochrony zasobów naturalnych związaną ze zmianami klimatycznymi, degradacją gleb oraz krytycznym stanem zasobów wodnych.

Łączymy rolników, naukowców, ekspertów, jednostki samorządowe i organizacje, aby wspólnie tworzyć skuteczne rozwiązania dla lokalnych społeczności. Tworzymy projekty, poszukujemy publicznych źródeł finansowania i wspieramy w realizacji konkretnych inicjatyw.

Dla właścicieli gruntów Poznaj fundację

Gospodarstwa od 100 ha: sprawdzimy, czy grunty kwalifikują się do dofinansowania zbiornika do 100%.

zadrzewienia rów z zastawką zbiornik wsiąkanie wody gruntowe
Schemat do zastąpienia zdjęciem. Zbiornik z wodą przy polu albo krajobraz zlewni Kotomierzycy, wiosną, z drona z 50-100 m, w poziomie, bez ludzi.

Z kim pracujemy

Wybierz, kim jesteś. Każdy odbiorca ma u nas inną drogę

Rolnik kupuje wodę na polu, gmina bezpieczeństwo wodne mieszkańców, zarządca cieku czystszą wodę przed ujęciem, a uczelnia teren badawczy. Dlatego nie mówimy do wszystkich tak samo.

  • Właściciele gruntów rolnych

    Gospodarstwa i grupy rolne od 100 ha z produkcją roślinną.

    Problem. Studnia daje coraz mniej, woda z wiosny spływa rowami, a plon zależy od tego, czy popada w maju.

    Co dostaje. Zbiornik retencyjny sfinansowany do 100% ze środków publicznych, przygotowany i przeprowadzony przez nas od pierwszego pomiaru do odbioru.

    Sprawdź, czy Twoje grunty się kwalifikują

  • Samorządy

    Gminy, starostwa, urząd marszałkowski.

    Problem. Odpowiedzialność za wodę dla mieszkańców bez własnych hydrologów. Najgorszy scenariusz to gmina, której zostaje zapas wody na dwa dni.

    Co dostaje. Gotowego partnera do projektu zlewniowego, opracowanie koncepcyjne i wsparcie w pozyskaniu środków zewnętrznych. Gmina nie jest tu płatnikiem, tylko beneficjentem i partnerem w konsorcjum.

    Współpraca w praktyce. Starosta Bydgoski objął patronatem honorowym i wsparł finansowo projekt „1000 drzew”.

    Zobacz, jak wygląda projekt dla gminy

  • Instytucje i zarządcy

    Wody Polskie, Lasy Państwowe, przedsiębiorstwa wodociągowe.

    Problem. Odpowiedzialność za ciek jest rozproszona, a spływy z pól trafiają do wody przed ujęciami wody pitnej. Do tego dochodzi dezinformacja w sprawach wody.

    Co dostaje. Koordynację konsorcjum, opracowanie, które da się powtórzyć w innych zlewniach, i program edukacyjny wokół projektu.

    Współpraca w praktyce. Nadleśnictwo Żołędowo dało materiał roślinny oraz wsparcie merytoryczne i finansowe w projekcie „1000 drzew”.

    Zobacz program zlewniowy Kotomierzycy

  • Nauka i partnerzy badawczy

    Uczelnie i instytuty.

    Problem. Brakuje terenu, na którym rozwiązania da się sprawdzić w skali całej zlewni, na realnych danych.

    Co dostaje. Zlewnię Kotomierzycy jako teren badawczy z realnymi danymi i Forum Ekohydrologii jako miejsce, w którym wyniki trafiają do praktyków.

    Współpraca w praktyce. Gościem obu edycji Forum był prof. Maciej Zalewski z Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii PAN w Łodzi. [DO UZUPEŁNIENIA: pozostali partnerzy naukowi, po potwierdzeniu]

    Zobacz Forum Ekohydrologii

Cztery drogi, jeden powód: w regionie woda odpływa szybciej, niż zdąży wsiąknąć.

Problem

Od pola do kranu: trzy warstwy problemu

Teraz
woda z roztopów i ulew spływa rowami do rzek. Brakuje jej najpierw na polach, potem w studniach, a na końcu w kranach.
Może być
ta sama woda zostaje w zbiornikach, w glebie i w wodach gruntowych i czeka na czas, kiedy jest potrzebna.
  1. Warstwa 1

    Spadający poziom wód gruntowych

    Dla rolnika oznacza to gorsze plony i coraz głębszą studnię. Dla gminy rosnące ryzyko braku wody w kranie.

    Skutki widać w plonach. W maju i czerwcu 2023 r. monitoring suszy rolniczej IUNG pokazał suszę w zbożach jarych we wszystkich 144 gminach województwa kujawsko-pomorskiego i we wszystkich 226 gminach wielkopolskiego. W 2026 r. w kujawsko-pomorskim znowu we wszystkich.

  2. Warstwa 2

    Woda odpływa, zanim zdąży wsiąknąć

    Systemy melioracyjne w Polsce projektowano do odwadniania, a nie do zarządzania wodą. Dziś potrzebne jest odwrotne działanie.

    Urządzenia melioracyjne działają w Polsce na ok. 6,4 mln ha gruntów rolnych, a urządzenia nawadniające tylko na ok. 0,4 mln ha. Główne inwestycje melioracyjne prowadzono do końca lat 80., kiedy za główny problem uważano nadmiar wody.

  3. Warstwa 3

    Zanieczyszczenie wody azotanami i fosforanami

    Spływy z pól trafiają do cieków, a te do ujęć wody pitnej. Samo zatrzymanie takiej wody problemu nie rozwiązuje.

    W 2008 r. górną część zlewni Kotomierzycy, 141,73 km², czyli 61,6% zlewni, wyznaczono jako obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenie azotem ze źródeł rolniczych. W latach 2008-2012 stężenie azotanów w górnym biegu rzeki dochodziło do 108,8 mg na litr. Kotomierzyca uchodzi do Brdy, z której wodę pitną dla Bydgoszczy czerpie ujęcie „Czyżkówko”.

Dopóki woda leci z kranu, trudno mówić o kryzysie. Dlatego pracujemy teraz, a nie wtedy, gdy przestanie lecieć.

Oto pięć rzeczy, które z tym robimy, gdzie i na jakim etapie.

Co robimy

Pięć projektów, jedna metoda

Pierwszy to usługa, którą możesz zamówić. Cztery kolejne to projekty, które pokazują, jak pracujemy w skali całej zlewni. Każdy ma własną podstronę ze szczegółami, statusem i danymi.

Każdy z tych projektów prowadzimy według tych samych czterech zasad.

Jak pracujemy

Cztery zasady, z których możesz nas rozliczyć

  1. 01

    Podstawy naukowe, nie intuicja

    Badania terenowe, pomiary RTK, naloty dronem, opracowania uczelniane. Zanim cokolwiek powstanie, wiemy, gdzie i dlaczego ma powstać.

  2. 02

    Myślimy zlewniami, nie działkami

    Ciek nie kończy się na granicy gminy. Projektujemy dla całego obszaru oddziaływania, dlatego nasze rozwiązania da się później powtórzyć w innym miejscu.

    Przykład: Zlewnia Kotomierzycy to 217,3 km² w kilku gminach dwóch powiatów, świeckiego i bydgoskiego.

  3. 03

    Woda ma wrócić do obiegu

    Zatrzymanie wody to połowa roboty. Druga połowa to jej jakość i system, który pozwala nią zarządzać, a nie tylko ją odprowadzać.

    Przykład: W programie Kotomierzycy obok zbiorników są zadrzewienia, przebudowa melioracji i poprawa jakości wody.

  4. 04

    Pełna przejrzystość

    Fundacja jest podmiotem hipertransparentnym. Każda złotówka, także ta z funduszy publicznych, ma udokumentowaną drogę.

    Przykład: Sprawozdania finansowe za 2024 i 2025 r. są w KRS. Publikujemy je też tutaj: [DO UZUPEŁNIENIA: link do sprawozdań w PDF]

Na czym to wszystko stoi? Na partnerach, statucie i liczbach.

Na czym to stoi

Partnerzy, podstawa i liczby

Fundacja Salvis Natura Salvis Futura z Kotomierza w gminie Dobrcz, KRS 0001109471. Zarząd: Daniel Wojdon i Jakub Zubek.

Z kim

  • Program zlewniowy Kotomierzycy prowadzimy razem z Polską Akademią Nauk, Wodami Polskimi, Lasami Państwowymi, samorządami i wodociągami. [DO UZUPEŁNIENIA: nazwy konkretnych jednostek i etap programu]
  • Kujawsko-Pomorskie Forum Ekohydrologii organizujemy od grudnia 2025 r. z Zespołem Szkół Agro-Ekonomicznych w Karolewie. Gościem obu edycji był prof. Maciej Zalewski z Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii PAN w Łodzi.
  • Przy projekcie „1000 drzew” pracowaliśmy z Nadleśnictwem Żołędowo, ZSAE w Karolewie, Bankiem Spółdzielczym w Koronowie i KGW „Magdalenka”. Patronat honorowy objęli Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Wojewoda Kujawsko-Pomorski i Starosta Bydgoski.
  • [DO UZUPEŁNIENIA: logotypy partnerów, tylko za pisemną zgodą]

Na jakiej podstawie

  • Mała retencja, ochrona wód i gleby oraz adaptacja do zmian klimatu są wpisane w cele statutowe fundacji.
  • Przed każdym projektem robimy badania terenowe, pomiary RTK i naloty dronem.
  • Fundacja ma działalność gospodarczą wpisaną do KRS. Sprawozdania finansowe za 2024 i 2025 r. są złożone w KRS.
Zarząd, statut, sprawozdania i cele statutowe
  • 33 zbiorniki retencyjne w dokumentacji [DO UZUPEŁNIENIA: ile już zbudowano i w których gminach]
  • 33 km długości ma Kotomierzyca, rzeka w naszym programie zlewniowym
  • 217,3 km² zlewni obejmuje program Kotomierzycy
  • 200 000 € maksymalne dofinansowanie zbiornika na jednego beneficjenta
  • 2 edycje Kujawsko-Pomorskiego Forum Ekohydrologii: grudzień 2025 i maj 2026
  • 700 drzew posadzonych w projekcie „1000 drzew”, stan na grudzień 2025 [DO UZUPEŁNIENIA: aktualna liczba]

[DO UZUPEŁNIENIA: kolejne liczby, np. hektary objęte pomiarami, łączna pojemność zbiorników z dokumentacji w m³]

Skoro każda złotówka ma mieć udokumentowaną drogę, pokazujemy ją.

Pieniądze

Skąd są pieniądze i gdzie trafiają

Nie zbieramy datków. Pieniądze w naszych projektach mają trzy źródła i każde ma swoją drogę.

Zbiornik na gruncie rolnym
Właściciel gruntu płaci [KWOTA] zł netto za dokumentację: pomiary w terenie, projekt, operat wodnoprawny i wniosek. To koszt kwalifikowany, więc jeśli wniosek przejdzie, ta kwota wraca w dofinansowaniu. Budowę finansuje [NAZWA PROGRAMU] do 100%, do 200 000 euro na beneficjenta. Wynagrodzenie od sukcesu fundacja dostaje dopiero wtedy, gdy [MOMENT PŁATNOŚCI].
Projekt zlewniowy
Gmina nie jest tu płatnikiem, tylko beneficjentem i partnerem w konsorcjum. Pieniądze pochodzą z [DO UZUPEŁNIENIA: programy i instytucje finansujące] i idą na [DO UZUPEŁNIENIA: opracowania, zbiorniki, przebudowę melioracji, zadrzewienia].
Forum i edukacja
[DO UZUPEŁNIENIA: kto finansuje Forum oraz spotkania w gminach i ile to kosztuje]
Nadwyżka
Zgodnie ze statutem (§15) nadwyżka przychodów nad kosztami z działalności gospodarczej fundacji w całości idzie na działalność pożytku publicznego.

Chcesz porozmawiać o konkretnym miejscu? Napisz.

Kontakt

Porozmawiajmy o konkretnym polu, cieku albo gminie

Napisz, czego dotyczy sprawa. Odpowiadamy w ciągu [X] dni roboczych.

Masz grunty i myślisz o zbiorniku? Szybciej będzie przez formularz kwalifikacyjny: Sprawdź, czy Twoje grunty się kwalifikują